Triển lãm ảnh “Đô thị và Ký ức”

 
Những “biểu tượng” của Hà Nội một thời

Cột điện, dây điện, nhà mặt phố, nhà tập thể…, đó đều từng là một “đặc trưng” của Hà Nội. Hơn 200 bức ảnh mà họa sĩ Nguyễn Thế Sơn chụp trong dự án Vinatree đã chứng tỏ sự quan sát tỉ mỉ của anh về sự thay đổi của Hà Nội hôm nay. Thế Sơn bảo, Hà Nội bây giờ là một đô thị lớn với những đô thị nhỏ hơn ở bên trong nó. Đó là những thành phố chồng lấp dần lên nhau, cái sau che khuất cái trước, che khuất những đô thị đã mất hút trong quá khứ, mất hút vào nỗi nhớ, vào những con đường, con phố, khu chợ … mà người ta đã đổi tên. Những ký ức của đô thị cứ nhạt nhoà dần theo năm tháng, theo những dòng người mới nhập cư không biết mệt mỏi vào thành phố này. Những ngôi nhà mặt phố với muôn hình vạn dạng nhưng “người chủ” thì ở từ tầng 4 trở lên, còn tầng 1 thì đa phần là người từ nơi khác đến thuê để buôn bán, làm ăn. Nhìn những bức ảnh 3D của Sơn, người ta thấy rõ sự đầu tư nghiên cứu về lịch sử, văn hóa của tác giả.
 

Ở triển lãm “Thay hình đổi mặt” mà Sơn thực hiện năm 2016, công chúng ấn tượng với bức ảnh 3D, mà trong đó những tấm tôn sờn rách cũng được chăm chút tỉ mỉ để thể hiện được thật nhất, nguyên bản nhất những gì mà anh đã lưu lại qua những lần đi thực tế khảo sát. Nhiều người Hà Nội dễ dàng nhận ra ô thoáng tổ ong đặc trưng tại các khu tập thể cũ, những bó dây điện chằng chịt chạy ngang. Tất cả các chi tiết nhỏ đều được tác giả tạo hình, đục đẽo thật nhất có thể. Hay một đặc trưng nổi bật nhất trong kiến trúc đô thị Hà Nội có thể dễ dàng nhận ra là những “chuồng cọp” – một dạng khung lồng sắt được người dân dùng để cơi nới không gian sinh hoạt ngoài ban công. 


Những khu nhà tập thể cũ từng là biểu tượng của Hà Nội một thời nay dần dần thay thế bởi khu chung cư mới


Những bó dây điện chằng chịt – một trong những tác phẩm của Nguyễn Thế Sơn

 
Ô thoáng tổ ong đặc trưng tại các khu tập thể cũ, 
 

“Những người làm nghệ thuật như chúng tôi chỉ có thể ghi nhận và truyền tải một thông điệp về một đô thị đang bị mất ký ức. Mà những ký ức đó mất đi một phần do chiến tranh, và phần nhiều là do những quy hoạch phi nhân văn. Đô thị càng ngày càng lớn, đường càng ngày càng to dần để đáp ứng những tốc độ di chuyển mới của thời đại, và vỉa hè thì càng ngày càng dần xa nhau. Những tỉ lệ phi nhân văn xuất hiện ngày một nhiều, đẩy con người ra xa nhau hơn” – anh tâm sự.

Tái hiện dần ký ức

Tiếp sau những triển lãm “Nhà Tây biến hình”, “8m2”, “Nghệ thuật cộng đồng cho một không gian tốt đẹp hơn ở phố Phùng Hưng”, Nguyễn Thế Sơn lại tiếp tục thực hiện triển lãm “Đô thị và Ký ức”. Thế Sơn, một người con gốc Hà Nội, ký ức đẹp đẽ về thời thơ ấu luôn luôn thúc giục anh phải “ghi chép”, lưu giữ lại bằng ngôn ngữ của nghệ thuật thị giác. Với triển lãm “Đô thị và Ký ức” lần này, Sơn cho biết, anh tập hợp bộ sưu tập các tác phẩm với chiều dài nhiều năm nghiên cứu và quan sát tinh tế. Đó là bộ tác phẩm nhiếp ảnh ba chiều, mô tả sự phát triển nhanh chóng ở Việt Nam, không chỉ mới mẻ về hình thức thể hiện mà còn kích thích suy nghĩ và thách thức công chúng tìm hiểu sự phát triển của đô thị và những ảnh hưởng của nó. Những tác phẩm đầu tiên trong bộ ảnh ba chiều này là ảnh chụp những ngôi nhà có mặt nhà quay ra phố dạng ống cao và hẹp (thường gọi là “nhà mặt phố”) – đặc trưng của Hà Nội và được xem như là một biểu tượng của sự giàu có.


Sáng 23/2, tác giả Nguyễn Thế Sơn giới thiệu với nguyên Bộ trưởng Bộ TT&TT Lê Doãn Hợp về những tác phẩm do anh thực hiện trong suốt 10 năm qua


Những ngôi nhà mặt phố được thể hiện dưới nghệ thuật thị giác 
 

Ngoài ra, triển lãm cũng trưng bày bộ tác phẩm “Nhà Tây biến hình” với những bức ảnh chụp các ngôi biệt thự Pháp cổ đã được xây từ hơn 100 năm trước và những sự chuyển đổi của nó; và bộ sưu tập những khu nhà tập thể kiểu Liên xô cũ từ thập niên 60.

Anh bảo, Hà Nội đã từng có những tỉ lệ hoàn hảo của một đô thị nhân văn, nhưng nhiều năm trở lại đây quy hoạch của đô thị đang theo đuổi một hướng đi ngày càng tạo ra nhiều hơn những khối bê tông vô hồn, phá vỡ dần những tỉ lệ nhân văn vốn có. Và hơn thế nữa phá vỡ dần những không gian ký ức của đô thị. Và vì thế, “Đô thị và Ký ức” như một tổng hợp những nỗ lực tiêu biểu trong hành trình tìm kiếm và lưu trữ những mảnh ký ức của đô thị thông qua các dự án nghệ thuật thị giác, nhằm gợi mở cho người xem những câu hỏi về giá trị của ký ức trong một đô thị tưởng tượng của chúng ta trong tương lai sắp tới.

Triển lãm “Đô thị và Ký ức” của Nguyễn Thế Sơn đang diễn ra tại AgoHub (12 Hòa Mã – Hà Nội) từ nay đến hết tháng 3/2018./.

Thuý Chiều/theo: N. Thuỷ- HanoiTV

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *