Chè Dây

Chè dây chữa đau dạ dày là một trong những bài thuốc được cho là vô cùng công hiệu và hết sức quen thuộc với những người sinh sống tại vùng núi phía Bắc. Thế nhưng chè dây có thực sự chữa hết đau dạ dày hay không, cách dùng chè dây như thế nào mới là đúng đắn thì không phải ai cũng biết.

Chè dây là một loại cây leo thường cao không quá 1m

Đặc điểm và công dụng của lá chè dây

Thực tế, chè dây chỉ quen thuộc với người dân miền núi phía Bắc. Do đó, không phải ai cũng biết về đặc điểm và công dụng chữa bệnh của loại cây này. Trước khi đến với cách sử dụng, người bệnh cũng cần nắm được một số đặc điểm về loại cây này.

Đặc điểm của chè dây

Chè dây hay thau rả, khau rả là một loại cây mọc nhiều ở vùng núi phía bắc và thường được sử dụng làm thuốc chữa bệnh. Chè dây có tên khoa học là Ampelopsis contoniensis, một loại cây leo thường cao không quá 1m, dây có thể mọc dài từ 2 – 3m và hay quấn vào các loại cây khác.

Ở miền xui, chè dây thường được sử dụng để nấu nước uống thay trà. Lá cây có hình răng cưa gần giống lá kinh giới, mặt lá nhẵn, mặt trên xanh thẫm, mặt dưới màu nhạt. Hoa mọc thành chùm có màu trắng, phân nhánh ngắn gần giống bông tuyết nhưng màu trắng ngà. Ra hoa vào tháng 6 – 7, kết quả vào tháng 9, quả có màu đỏ, nhỏ như quả si.

Công dụng của lá chè dây

Chè dây được sử dụng như một loại thảo dược quý hiếm thường có tác dụng an thần chữa mất ngủ và các bệnh lý về dạ dày. Theo Đông y, chè dây vị ngọt đắng, tính mát có tác dụng tốt với các bệnh lý về dạ dày như đau dạ dày, viêm loét dạ dày… Ngoài ra, chè dây còn có tác dụng chữa mất ngủ hiệu quả nhờ có tác dụng an thần.

Theo nghiên cứu khoa học, trong chè dây có chứa chất flavonoid có tác dụng giảm đau dạ dày và loại bỏ được chủng vi khuẩn HP gây bệnh. Không chỉ vậy, các thành phần trong chè dây còn tỏ ra có công hiệu trong việc điều trị các bệnh về đường tiêu hóa và đường hô hấp như viêm amidan, viêm phế quản cấp tính, viêm họng, nhiễm khuẩn đường ruột…

Chè dây chữa đau dạ dày

Sử dụng chè dây chữa đau dạ dày từ lâu đã được khẳng định là mang lại hiệu quả tốt. Chè dây có thể được sử dụng để hỗ trợ điều trị các bệnh lý sau đây:

– Nhiễm khuẩn dạ dày

Theo thống kê có đến 90% bệnh nhân mắc dạ dày mãn tính là do nhiễm khuẩn HP. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, trong chè dây có chứa hoạt chất có tác dụng loại bỏ chủng vi khuẩn này. Từ đó làm chúng chết dần và sớm đào thải ra ngoài dạ dày đồng thời hỗ trợ tốt cho việc phục hồi chức năng của dạ dày.

– Viêm loét dạ dày tá tràng

Như đã đề cập, chè dây là một thảo dược có dược tính cao, chứa một lượng lớn hoạt chất flavonoid có tác dụng liền sẹo, cắt nguồn cơn đay và làm lành vết loét nhanh chóng. Các thí nghiệm lâm sàng tại nhiều bệnh viện cũng cho thấy, chè dây có khả năng diệt khuẩn, diệt trùng, giảm nồng độ axit trong dạ dày. Khi sử dụng chè dây kết hợp với thuốc đặc trị viêm loét dạ dày tá tràng, thời gian điều trị được rút ngắn đáng kể.

– Trào ngược dạ dày thực quản

Chè dây cũng thường được sử dụng để kiểm soát chứng trào ngược dạ dày thực quản và tăng cường hoạt động của hệ tiêu hóa. Nhờ tác dụng trung hòa lượng axit trong dạ dày, hạn chế tối đa lượng axit dư thừa, chè dây có thể cải thiện đáng kể các triệu chứng như ợ chua, ợ nóng, đau bụng do dư thừa axit mà dịch vị tiết ra.

Mặc dù có dược tính cao nhưng chè dây hoàn toàn không có độc tính nên có thể sử dụng kết hợp với thuốc đặc trị mà không gây ra tác dụng phụ. Không chỉ vậy, dùng chè dây cũng giúp người bệnh có tinh thần thoải mái, ngủ ngon giấc hơn nhờ đó mà cơ thể cũng hồi phục tốt hơn.

Cách dùng chè dây chữa đau dạ dày

Chè dây quả thực có công dụng hỗ trợ điều trị các bệnh lý về dạ dày. Tuy nhiên, chỉ khi người bệnh sử dụng đúng cách, đúng liều lượng và thời gian thì mới mang lại hiệu quả điều trị. Cách chữa đau dạ dày bằng chè dây như sau:

Lấy 10 – 15g lá chè dây rửa sạch, phơi khô thấy chè xoăn góc có màu hơi vàng thì mang vào sử dụng (có thể thay thế bằng cách sao vàng trên bếp)
Cho chè dây thu được hãm với 100ml nước sôi trong ấm trà khoảng 10 phút
Trước khi hãm trà, nên cho một ít nước đun sôi và trà lắc nhẹ cho thấm rồi mới đồ hết phần nước còn lại
Sử dụng thay nước lọc mỗi ngày, liên tục từ 15 – 20 ngày sẽ thấy các triệu chứng của bệnh cải thiện đáng kể.
Lưu ý: Với người viêm loét dạ dày do khuẩn HP nên uống chè vào mỗi buổi sáng trước khi thức dậy vì lúc này vi khuẩn thường khu trú tại khu vực thành dạ dày thuận tiện cho việc bài tiết vi khuẩn ra ngoài. Nếu sử dụng chè dây dạng túi lọc thì mỗi ngày dùng 2 túi với người viêm loét dạ dày không do vi khuẩn HP gây ra và 4 túi với người viêm loét dạ dày do vi khuẩn HP gây ra.

Cách dùng chè dây chữa đau dạ dày

Chè dây có những vết lấm tấm trên lá như mốc mới là loại có dược tính cao
Chè dây có những vết lấm tấm trên lá như mốc mới là loại có dược tính cao, chất lượng tốt
Chè dây chỉ mọc ở một số khu vực nhất định, do đó, đa phần người bệnh muốn sử dụng đều phải mua trên thị trường. Lúc này, việc làm sao để chọn được nguyên liệu sạch, đảm bảo chất lượng là hết sức cần thiết. Cụ thể:

Nên chọn chè dây có lấm tấm như mốc do nhựa cây và phấn của nó tiết ra. Cần phân biệt với nấm mốc vì việc chè dây có những vết lấm tấm là vô cùng bình thường. Đây là đặc điểm để phân biệt loại cây này với trà rừng, trà thường và trà ô long. Nếu chè dây khô có màu trắng mốc trên bề mặt, nhựa cây tiết ra càng nhiều thì dược tính càng cao và chứng tỏ đây là hàng thật.
Nên chọn chè dây nguyên chân, được hái từ rừng rồi mang về phơi và sao khô tự nhiên vì không chứa chất bảo quản, có thể quan sát kiểm định chất lượng trực tiếp. Tuy nhiên, nếu không mua được chè dây nguyên chất thì có thể thay thế bằng trà chè dây túi lọc.

Những lưu ý khi sử dụng chè dây chữa đau dạ dày

Để việc điều trị mang lại hiệu quả tốt nhất, khi sử dụng chè dây, người bệnh cần lưu ý những vấn đề sau đây:

Không sử dụng quá 70g chè dây mỗi ngày/người, dùng quá nhiều sẽ gây khó chịu do chè dây có dược tính cao
Nếu có ý định dùng chè dày để giải khát, chỉ nên hãm từ 10 – 15g với 150ml nước sôi mỗi ngày.
Thời điểm sử dụng tốt nhất là trước bữa ăn chính từ 20 – 30 phút, dùng khi còn ấm, để nguội sẽ giảm bớt công hiệu
Không để nước trà qua đêm vì chúng sẽ lên men dẫn đến tiêu chảy, đầy bụng…
Không dùng chè dây cho người huyết áp thấp nhất là khi đói vì dễ gây hoa mắt, chóng mặt.
Khi sử dụng chè dây, cần hạn chế các thức ăn chua nhiều axit như dưa muối, xoài, cóc vì các gia vị như tỏi, ớt tiêu
Hạn chế sử dụng thực phẩm khó tiêu, gây đầy hơi, nhiều dầu mỡ… Đặc biệt, tuyệt đối không dùng rượu bia, thuốc lá, chất kích thích.
Mặc dù có tác dụng chữa bệnh nhưng chè dây chỉ phù hợp với trường hợp bệnh mới khởi phát. Chè dây không phải là thuốc đặc trị, chỉ nên sử dụng dưới dạng phương pháp hỗ trợ không dùng thay thế thuốc.
Tóm lại, sử dụng chè dây chữa đau dạ dày là một phương pháp mà người bệnh có thể áp dụng để hỗ trợ điều trị. Chè dây mặc dù có chứa dược tính nhưng cũng như các phương pháp dân gian khác, chỉ nên sử dụng dưới dạng hỗ trợ do tác dụng chậm mà hiệu quả còn phụ thuộc vào cơ địa mỗi người.